{"id":279,"date":"2025-10-27T09:17:54","date_gmt":"2025-10-27T09:17:54","guid":{"rendered":"https:\/\/richarddelaporte.nl\/?p=279"},"modified":"2025-11-10T08:31:34","modified_gmt":"2025-11-10T08:31:34","slug":"wanneer-de-massas-niets-meer-te-eten-hebben-zullen-zij-de-rijken-eten-jean-jaques-rousseau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/richarddelaporte.nl\/index.php\/2025\/10\/27\/wanneer-de-massas-niets-meer-te-eten-hebben-zullen-zij-de-rijken-eten-jean-jaques-rousseau\/","title":{"rendered":"Quand les pauvres n’auront plus rien \u00e1 manger, ils mangeront les riches"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Je hebt rijke mensen en superrijke mensen. En arme en straatarme natuurlijk, maar daarover hebben we het nu even niet. <\/p>\n\n\n\n

Wat is superrijk?<\/p>\n\n\n\n

Het vermogen van Jeff Bezos werd in 2018 geschat op 112,8 miljard dollar. Het vermogen van Elon Musk is dit jaar (2025) geschat op 487,5 miljard dollar, dat van Larry Ellison op 322,4 miljard en dat van Mark Zuckerberg op 251,2 miljard dollar. Het vermogen van Jeff Bezos was in 2025 toegenomen tot 231,1 miljard dollar, een ruime verdubbeling sinds 2018, wat maar weer eens onderstreept: met geld maak je geld.<\/p>\n\n\n\n

Het is moeilijk om je bij zulke bedragen een voorstelling te maken. Maar we kunnen het proberen. Het gemiddelde vermogen van de Nederlander geeft een vertekend beeld, omdat een kleine groep onevenredig veel bezit, dus als we een beeld willen krijgen van hoe het met het vermogen van de gemiddelde Nederlander gesteld is, moeten we uitgaan van de mediaan. Die ligt op 135.000 euro, wat een bedrag van net geen 157.000 dollar oplevert. Dat betekent dat  Jeff Bezos evenveel bezit als 1.471.974 (= bijna anderhalf miljoen<\/em>) gemiddelde Nederlanders. Musk is meer dan twee keer zoveel waard \u2013 hij alleen bezit het equivalent van het vermogen van zo\u2019n 3 miljoen doorsnee-Nederlanders.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

We kennen een armoedegrens. Dat is de lijn die aangeeft wat we een onacceptabel inkomen vinden, een inkomen waarvan mensen niet fatsoenlijk kunnen leven.<\/p>\n\n\n\n

Bestaat er ook zoiets als een rijkdomgrens? Zoiets als zoveel geld hebben dat je een goed en welvarend leven kunt leiden, maar waarboven meer geld niets meer toevoegt aan je welvaart en welzijn? <\/p>\n\n\n\n

Daarover is middels vragenlijsten onderzoek gedaan \u2013 en het publiek blijkt daarover een redelijk helder idee in het hoofd te hebben.<\/p>\n\n\n\n

Als je mensen een fantastisch luxe leven gunt met alle mogelijke kansen, dan komt die rijkdomgrens uit op ruim 2 miljoen euro. Gun je ze nog meer luxe, nou, dan verhogen we het toch tot 4 miljoen, of 5 miljoen, vooruit: we maken er gewoon 8 miljoen van\u2026 Maar zelfs een overdadig vermogen als dat komt niet in de buurt van wat de superrijken vergaard hebben.<\/p>\n\n\n\n

Is het slecht dat die superrijken zoveel geld hebben? Schrijf ik dit uit platte afgunst? Die mensen hebben er toch hard voor gewerkt?<\/p>\n\n\n\n

Nou, als we spreken over ‘beloning voor arbeid’, moeten we het geld van de superrijken toch ook even afzetten tegen het modale inkomen<\/em> in Nederland, dat op een netto jaarsalaris van 37.615 euro ligt. In dat geval bestaat het vermogen van Elon Musk uit het netto jaarsalaris van meer dan 11 miljoen Nederlanders. Zo hard werkt Elon Musk niet, dat hij de arbeid van dik 11 miljoen Nederlanders evenaart. Elon Musk en zijns gelijken verdienen hun geld niet omdat ze zo hard werken, maar omdat ze zo veel geld hebben. Ze worden rijker en rijker, zelfs als ze niks doen \u2013 op de bank zitten is genoeg om jaarlijks miljarden binnen te harken. Van hard werken is nog nooit iemand superrijk geworden. Van kapitaal bezitten wel.<\/p>\n\n\n\n

Hebben ze dan niet hard voor hun startkapitaal gewerkt? Natuurlijk. Ze zullen hun corvee verricht hebben, maar het is niet zomaar hun persoonlijke verdienste alleen. Volgens econoom en politicoloog Herbert Simon is zo\u2019n 90% van alles wat wij op de markt verdienen toe te schrijven aan de collectieve erfenis van innovatie en wetenschap, van maatschappelijke instituties. Daarnaast speelt ook toeval een grote rol en in de goede wieg geboren worden is geen verdienste, maar een kwestie van geluk \u2013 terwijl dat gegeven heel veel uitmaakt voor je latere welvaart.<\/p>\n\n\n\n

Het zou dan ook ethisch heel goed te verkopen zijn om een flink deel van de rijkdom van de superrijken af te romen.<\/p>\n\n\n\n

Hoezo? Is het dan erg dat ze zoveel geld hebben?<\/p>\n\n\n\n

Ja. <\/p>\n\n\n\n

Het is een opeenhoping van middelen die geen doel meer dient, terwijl een herverdeling veel mensen vooruit kan helpen, heel veel mensen, waarmee de algemene welvaart vooruit gaat. Daarbij spelen superrijken dubieuze rollen in het politieke bedrijf. Macht is te koop. Als die macht gebruikt wordt voor verdere zelfverrijking, is dat uiterst kwalijk. En we weten dat die macht gebruikt wordt voor extreme zelfverrijking. Geldstromen worden gemonitord en wat we waarnemen is precies d\u00e1t. Overmatige rijkdom als deze vreet aan de democratie. En tenslotte hebben de superrijken doordat ze hun kapitaal doorgaans vergaren middels grote bedrijven een onevenredig grote ecologische voetafdruk. Het is niet meer dan redelijk dat de samenleving daarvoor gecompenseerd wordt. Hun verdienmodel maakt immers ieders leefwereld kapot.<\/p>\n\n\n\n

Probleem: de superrijken weigeren. Ze vergaren meer kapitaal en meer macht en vormen een bedreiging voor de wereldorde. Dat is geen complotdenken. Dat is kijken naar de feiten.<\/p>\n\n\n\n

Hoeveel ongelijkheid kunnen we verantwoorden? Hoe lang laten we dit nog op z’n beloop?<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Lees het pamflet Rijkdom<\/em><\/strong>, door Inge Robeyns<\/em><\/strong>, Prometheus Nieuw Licht Amsterdam 2019<\/em><\/p>\n\n\n\n

(Inge Robeyns is econome en filosofe<\/em>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je hebt rijke mensen en superrijke mensen. En arme en straatarme natuurlijk, maar daarover hebben we het nu even niet. Wat is superrijk? Het vermogen van Jeff Bezos werd in 2018 geschat op 112,8 miljard dollar. Het vermogen van Elon Musk is dit jaar (2025) geschat op 487,5 miljard dollar, dat van Larry Ellison op […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[108,107,106],"class_list":["post-279","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kwaadluims","tag-eat-the-rich","tag-rijkdom","tag-superrijken"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/richarddelaporte.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/279","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/richarddelaporte.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/richarddelaporte.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/richarddelaporte.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/richarddelaporte.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=279"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/richarddelaporte.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/279\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":433,"href":"https:\/\/richarddelaporte.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/279\/revisions\/433"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/richarddelaporte.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=279"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/richarddelaporte.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=279"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/richarddelaporte.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=279"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}