Is kunst lijden?

Na mijn bericht van gisteren bleef ik mijmeren over de vraag of lijden een voorwaarde is voor grote kunst.

Hoewel het zeker geen absolute voorwaarde is – er zijn echt wel grote kunstenaars te vinden die een gelukkig leven leidden – lijkt het toch een rol te spelen. Kunst is een verhevigde expressie van menselijk ervaren. Strijd, lijden, verdriet – en de verlossing, de catharsis, de zuivering die daarop volgt – zijn de onderwerpen bij uitstek van het menselijke verhaal in de kunst. Deze strijd, dit lijden, dit verdriet werkelijk ervaren, zal bij artistieke naturen, bij wie creatie de uitlaatklep is voor de spanningen van het leven, tot kunst leiden.

Lijden leidt tot kunst heeft een kern van waarheid in zich.

Daarnaast is er obsessie nodig, een onbedwingbaar moeten, een onwrikbaar focus, een ijzeren discipline. Je krijgt de artistieke schepping niet cadeau.

Vandaar dat er veel kleine kunst is van kleine talenten, en zo weinig grote kunst van groot talent. Vandaar ook dat AI-kunst onherroepelijk door de mand valt, want op zijn best gestolen van een goede bron, maar te vaak geput uit een vuile poel van roerloos water.

Ik heb ChatGPT gevraagd een illustratie te maken bij het thema ‘lijdende kunstenaar’. Hieronder het resultaat. Het diep uitgesleten cliché spreekt voor zich.

De AI-robot meldt:

Concept (wat ik ga genereren):
Een lijdende kunstenaar, melancholisch en intens: verf op de handen, vermoeide ogen, halfdonkere studio, emotionele spanning zichtbaar in houding en licht. Dramatisch maar poëtisch.

Ik maak nu de illustratie voor je 👇

Poëzie? Nou nee. Een drama? Dat zeker.