za. apr 18th, 2026

Een van mijn meest schokkende bevindingen is dat ik, na lezing van een stapel boeken over de vernietigingsindustrie van nazi-Duitsland, tot de conclusie moest komen dat wrede onderdrukking en gruwelijke marteling in gewone mensen huist.

Ingenieurs ontwierpen de gaskamers, om zo efficiënt mogelijk, dat wil zeggen in het hoogste tempo tegen de laagste kosten met de hoogste opbrengst, de Untermensch uit te roeien. ’s Avonds zaten diezelfde ingenieurs aan tafel met hun vrouw en kinderen en spraken over koetjes en kalfjes, af en toe een grapje makend, waarna er vrolijk gelachen werd. Voor en na de maaltijd dankten zij God.

In het boek ‘The nazi and the psychiatrist’ van Jack El-Hai beschrijft deze het onderzoek dat de psychiater Douglas Kelly doet naar de geestesgesteldheid van de nazi-kopstukken, onder andere van Hermann Göring, Hitlers rechterhand. Kelly is geschokt en geraakt tot in het merg als hij moet concluderen dat degenen die zulke gruwelijke daden bedenken, faciliteren en bevelen, gewone mensen blijken te zijn. Göring bleek een innemende kerel zelfs, een normale vader die zijn dochter verwende. De nazikliek die miljoenen de dood injoeg bestond uit hardwerkende Duitsers die hun klus klaarden en daarvoor beloond werden, zoals iedereen die zijn daagse werk doet. Het waren normale mensen, zoals je die je overal tegenkomt.

Juist die gewoonheid maakt dit alles zo angstaanjagend.

Over het boek is onlangs een film gemaakt door James Vanderbilt, Nuremberg, met Russell Crowe in de rol van Göring. Deze spreekt een veelzeggende zin uit als hem gevraagd wordt naar wat hem motiveerde: “Hitler made us feel German again.”

Leg deze zaken eens naast elkaar: gewone mensen die hun werk doen – ongeacht wat voor werk – en hun behoefte om zich weer Duitser te voelen. Of misschien, in onze tijd, de behoefte om zich weer Nederlander te voelen. Of Amerikaan. Immers, ´make America great again´ is een slogan die dicht aanschuurt tegen Görings uitspraak dat hij zich weer Duitser wilde voelen.

Het kan snel gaan. Je ziet het in Amerika. Een verkiezingsuitslag die het fascisme vooruit helpt en de overheid voert binnen een aantal maanden terreurdaden uit tegen de eigen burgers. Je ziet het in het Midden-Oosten. Een laffe aanval van Hamas op Israëlische burgers en twee jaar later is Gaza volledig vernietigd door de Israëlische staatsterreur en is er twijfelloos sprake van genocide op het Palestijnse volk.

Dus als je niet oppast ga je het ook hier zien, ‘gewoon’, in ons eigen Nederland. De partijprogramma´s van PVV en FvD laten er geen twijfel over bestaan. Het holle geschreeuw van hun aanhang toont de bereidheid van het voetvolk. Andere partijen als BBB, JA21 en VVD glijden af naar dezelfde afgrond. Als we niet waakzaam blijven, worden asielzoekers in kooien gezet en moeten moslims buiten op straat verplicht een rode halve maan op hun kleding gestikt hebben. En dan er is vast wel een Nederlands bedrijf dat de patches goedkoop in China kan laten maken en hier duur verkopen. Een bedrijf waar gewone mensen in dienst zijn die gewoon hun dagelijkse werk doen om er gewoon hun brood mee te verdienen.

Je mag er tegenwoordig niks van zeggen. Als je ageert tegen nazisme, fascisme en neo-fascisme zit je al gauw in de verdachte hoek en kun je geassocieerd worden met antifa, waar onze tweede kamer, om er vanaf te zijn, een ongeorganiseerde hoop linksigheid onder verstaat die ze graag als terroristische groep wil bestempelen – ook al is dat niet de taak van onze volksvertegenwoordiging (terecht, die heeft er geen verstand van, en dat blijkt uit de ingediende motie) maar van onze AIVD (terecht, die heeft er alle verstand van, en dat blijkt uit de hoon die door mensen met meer verstand van zaken uitgestort werd over de betreffende motie).

Oud-AIVD’er Berrie Hanselman hield zich bij de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst jarenlang bezig met onderzoek naar linkse extremisme. Echt georganiseerd is de Antifa-beweging in Nederland niet, stelt hij. In de jaren 80 waren er vijftien afdelingen van de Antifascistische Aktie, de AFA. “Als je Antifa had willen aanpakken, was toen een logischer moment geweest”, zegt Hanselman. “Anno 2025 hebben we het over enkele kleine lokale clubjes die enkel tegendemonstraties houden.”

En dan toch zo’n motie indienen en bij stemming goedkeuren – alleen dat al is een teken aan de wand.

Antifascisme verbieden is een daad van fascisme, om maar even een open deur in te trappen. Als Yeşilgöz zegt dat ze dat gedachtegoed ‘gewoon niet in Nederland wil hebben’, dan schaart ze zich in de fascistische rangen. En als ze bij Nieuwsuur daarover bevraagd wordt, zie je haar draaikonten en ontwijken om wat krom is recht te praten, maar een argument dat hout snijdt komt niet van haar in een arrogant lachje gekrulde lippen. We zijn ook in Nederland al dieper gezakt dan je zou mogen hopen.

Nieuwsuur, 29 oktober 2025

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *