Wie is mijn favoriete proza-auteur?

Het is onmogelijk om mij tot een enkele auteur te beperken. Ik heb teveel gelezen en heb daarbij teveel goede schrijvers ontmoet om dat te kunnen.

Allereerst een paar grote namen uit het literaire modernisme, een favoriete stroming van mij, al sinds mijn studietijd: Marcel Proust met A la recherche du temps perdu, Robert Musil met de Der Mann ohne Eigenschaften en Thomas Mann met Der Zauberberg en Der Tod in Venedig. Wereldliteratuur op hoog niveau, eindeloos herleesbaar – intellectueel, sensibel, geestig, filosofisch, stilistisch geperfectioneerd.

Over Franz Kafka heb ik al eerder een apart stukje geschreven, bij een door mij getekend portret van hem. Hij maakt waarschijnlijk de grootste kans op de titel van ‘mijn meest favoriete auteur’. Zijn manier om de waanzin van het leven vorm te geven is ongeëvenaard; zijn manier om zichzelf te laten verdwijnen in zijn literatuur beklemmend uniek. Naast hem nog twee anderen die de waanzin van het bestaan in een surrealistische vorm gieten waaraan je als lezer niet ontkomt: Ana Kavan, met haar korte verhalen en haar roman Ice, en Michail Boelgakov met De meester en Margarita

Een jeugdliefde die ik blijf koesteren is Gerard Reve, die zijn woede, zijn lijden en zijn zondigheid door humor en stijl tot literatuur maakt – en een betere briefschrijver zul je niet gauw vinden. Ook hier kan ik twee namen toevoegen van schrijvers die, elk op eigen wijze, de ellende van het persoonlijke leven tot weergaloos leesvoer koken: Louis Ferdinand Céline (van de Voyage au bout de la nuit tot en met Rigodon) en Charles Bukowski (zijn Post office is hilarisch).

En dan nog een paar realisten, want na het lezen van een aantal delen van Zola’s Les Rougon-Macquart-serie, heb ik ook daarvoor een grote liefde ontwikkeld. Babel heb ik al eerder geportretteerd, getekend en met een korte beschrijving van mijn bewondering voor hem als lyrisch realist. Daarbij heb ik toen Konstantin Paustovski al genoemd, ook zo’n romantisch realist. Laat ik hier Gustave Flaubert nog toevoegen: een toegewijd en zorgvuldig realist, die perfecte beschrijvingen levert van het burgerlijk leven en daarbij zo objectief als maar mogelijk is (is dat mogelijk?) de zieleroerselen van zijn personages beschrijft in een stijl die een schitterend geslepen diamant oplevert als Madame Bovary.

Maar het blijft een te mager lijstje. Waarom Virginia Woolf niet genoemd bij de modernisten, met Mrs Dalloway en To the lighthouse? Waarom staat Fjodor Sologoeb er niet op, met zijn zwartgallige verhalen en een van mijn lievelingsboeken, de uit graniet gehouwen roman Een kleine demon, die ik wel 7 of 8 keer gelezen heb? En waarom niet Kazuo Ishiguro genoemd, met nog zo’n favoriet boek van mij, The remains of the day? En waar zijn Jorge Luis Borges en Gabriel Garcia Márquez met hun magische werelden? Waar blijft Raymond Carver met zijn vermogen om een heel leven op te roepen in een enkele scène?

‘Wat is mijn favoriete auteur’ is een vraag die ik niet kan beantwoorden, hooguit kan omcirkelen…